5 Ekim

1502 – Kristof Kolomb, Amerika’ya 4. yolculuğunda Kosta Rika’yı keşfetti. 1526 – Beçne Meydan Muharebesi, Osmanlı zaferiyle sonuçlandı. 1550 – Şili’de İspanyol konkistador Pedro de Valdivia tarafından Concepción şehri kuruldu. 1632 – Rusya Çarlığı, Sibir Hanlığı’nı (bugünkü Yakutistan) tamamen işgal etti. 1789 – Çoğu kadın 5 bini aşkın Fransız, kıtlığı protesto için Versailles Sarayı’na yürüdü ve Kral XVI. Louis’yi Paris’e taşınmaya zorladı. 1864 – Hindistan’daki Kalküta şehrinde siklon: 60.000 ölü. 1877 – Nimipu kabilesi şefi Joseph’in teslim olmasıyla ABD’nin kuzeybatısındaki kızılderili direnişi sona erdi. 1892 – Red Kit’teki Dalton kardeşlere ilham olan Dalton çetesi, Kansas’taki banka soygunlarında öldürüldü. 1896 – Alman fizikçi Wilhelm Roentgen’in yeni bir radyasyon çeşidi (bugünkü bilinen adıyla x ray) bulduğu açıklandı. 1908 – Bulgaristan, Osmanlı İmparatorluğu’ndan bağımsızlığını ilan etti. 1908 – Osmanlı Devleti Bosna ve Hersek’i kaybetti. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Osmanlı idaresindeki Bosna-Hersek’i ilhak ettiğini açıkladı. 1910 – Portekiz’de Cumhuriyet ilan edildi. 1911 – İtalyan kuvvetleri Trablusgarp’ın sahil şeridini ele geçirdi. 1915 – Bulgaristan İttifak Devletlerinin yanında I. Dünya Savaşı’na girdi. 1921 – İngiltere’de Uluslararası Yazarlar Birliği PEN kuruldu. 1925 – İlk Cumhuriyet Altını İstanbul Darphanesinde basıldı ve Mustafa Kemal Paşa’ya gönderildi. 1926 – İstanbul Boğazı’nda trenler için vapur seferleri başlatıldı. 1930 – Dünyanın en büyük hava gemisi İngiliz R 101 zeplini Fransa’da düştü ve 48 kişi hayatını yitirdi. 1931 – Başbakan İnönü ile Dışişleri Bakanı Aras’ın Yunanistan ziyaretleri sırasında, 1930 Türk-Yunan Dostluk Antlaşması yürürlüğe konuldu. 1938 – Nazi Almanyası, Yahudilere ait pasaportların iptal edildiğini duyurdu. 1944 – Fransa’da yapılan yasa değişikliğiyle kadınlara seçme ve seçilme hakkı verildi 1945 – Hollywood set işçilerinin grevinde Warner Bros’ta çıkan olaylarda (Kara Cuma) 40 gösterici yaralandı. 1947 – Atina’da yapılan Akdeniz Atletizm Yarışmaları’nda Türkiye birinci oldu. 1947 – Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı sonucu lağvedilen Komintern’in devamı olarak komünist partiler SBKP (B) önderliğinde Kominform’u kurdu. 1948 – Türkmenistan’ın Aşkabat şehrindeki büyük depremde 110.000 kişi hayatını yitirdi. 1952 – 1939’dan beri ilk ve Stalin’in katıldığı son Sovyetler Birliği Komünist Partisi kongresi başladı. 1953 – Türkiye, BM Güvenlik Konseyi’ne 40 oyla geçici üye seçildi. 1958 – Fransa’da 5. Cumhuriyet ilan edildi ve Charles de Gaulle Cumhurbaşkanı seçildi. 1960 – Güney Afrika’da düzenlenen referandumda Cumhuriyet rejimine geçilmesi kabul edildi. 1975 – Türk siyasetçi ve TBMM 5. Dönem Samsun Milletvekili,  İstiklal Madalyası sahibi Ali Tunalı, bugün öldü. (d. 1890) 1979 – İçişleri Bakanı Hasan Fehmi Güneş, bir aşk skandalı sonucu Hükümet’ten istifa etti. 1979 – Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat, Ankara’ya geldi; FKÖ temsilciliği açıldı. 1988 – Şili’de Pinochet, Başkanlığının uzatılması için yapılan referandumu kaybetti. 1988 – Cezayir’de halk isyanı patlak verdi. 1989 – Dalai Lama, Nobel Barış Ödülü’nü aldı. 1991 – İlk resmi Linux sürümü (0.02) Linus Torvalds tarafından duyuruldu. 1991 – Sovyetler Birliği, tarihinde ilk kez IMF ile iş birliği anlaşması yaptı. 1994 – UNESCO tarafından 1994 yılında 5 Ekim günü Dünya Öğretmenler Günü olarak kabul edildi. Öğretmenler Günü, dünyanın eğitimcilerini takdir etme, değerlendirme ve geliştirmeye odaklanmayı ve öğretmenler ve öğretimle ilgili konuları değerlendirme fırsatı sağlamayı amaçlamaktadır. 1997 – 34. Altın Portakal Film Festivali sonuçlandı. En iyi film ödülünü, Ferzan Özpetek’in yönettiği Hamam filmi aldı. 1999 – Muğla’nın Marmaris ilçesinde Richter ölçeğine göre 6.2 büyüklüğündeki depremde 100’e yakın kişi yaralandı. 2000 – Belgrad’daki kitlesel gösteriler sonucu Slobodan Milošević Devlet Başkanlığından istifa etmek zorunda kaldı. 2003 – Rus yanlısı Ahmet Kadirov Çeçenistan’ın ilk Devlet Başkanı seçildi. 2011 – Amerikalı bilgisayar girişimcisi ve Apple şirketinin kurucu ortaklarından olan Steve Jobs, pankreas kanseri hastalığından yaşamını yitirdi. (d. 1955) 2020 – Nobel Tıp Ödülü, Hepatit C virüsüne yaptıkları keşiflerle önemli katkıda bulunan Harvey J. Alter, Michael Houghton ve Charles M. Rice’a verildi. 2021 – Bu yılki ödül 3 bilim insanı arasında paylaşıldı. 2021 Nobel Fizik Ödülü’nü “karmaşık fiziksel sistemleri anlamamıza çığır açan katkıları için” Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann ve Giorgio Parisi kazandı. 2023 – Nobel Edebiyat Ödülü’nü Norveçli yazar Jon Fosse kazandı. İsveç kraliyet Bilim Akademisi, Norveçli yazar Jon Fosse’nin “Söylenemeyeni dile getiren yenilikçi oyunları ve düzyazıları için “Nobel Edebiyat Ödülü”ne layık görüldüğünü açıkladı.